Разбор BYPOL «Стратэгіі пераходу да Новай Беларусі»

21/02/2024

BYPOL падключыўся да грамадскага абмеркавання “Стратэгіі пераходу да Новай Беларусі”

Стратегия Новая Беларусь

Эксперты BYPOL вывучылі «Стратэгію пераходу да Новай Беларусі», распрацаваную камандай Офіса С.Ціханоўскай разам з Аб’яднаным Пераходным Кабінетам, Каардынацыйнай Радай і шматлікімі экспертамі, і вынесеную для грамадскага абмеркавання.

Мы вырашылі далучыцца да грамадскага абмеркавання. Ніжэй прыводзім свае заўвагі.

Пачнём разбор прапанаванай Стратэгіі з Дадатку 1, бо менавіта з яго пачнецца «транзіт улады». Магчымыя сцэнары, а іх 4, на нашу думку, не адлюстроўваюць той рэчаіснасці, якая зараз адбываецца ў Беларусі, чым жыве ўлада і сілавыя структуры. Яны проста фантастычныя. Але, пачнем па парадку.

Сцэнар 1. Перамены як вынік перамоваў

Кароткі змест:

Расея аслабла ад вайны, і не можа аказваць падтрымку Беларусі. У Беларусі пагоршылася сацыяльна-палітычнае становішча. Прадстаўнікі наменклатуры вырашылі пайсці на перамовы з дэмакратычнымі сіламі. Фарміруецца ўрад пераходнага перыяду з прадстаўнікамі наменклатуры і пачынаецца рэалізацыя, прынятых урадам рашэнняў.

Па-першае, што аўтарам стратэгіі дало надзею лічыць, што Расія так аслабне ў вайне, каб Беларусь яе перастала цікавіць. Нават не беручы ваенны аспект і нежаданне (немагчымасць) партнёраў наносіць расеі разгромную паразу, застаюцца сістэмы СПА, якія яшчэ знаходзяцца ў Беларусі, уключаныя ў адзіны з РФ комплекс, сістэма аэрадромаў з баявой авіяцыяй, якая прыкрывае неба на маскоўскім кірунку, база сувязі Балтыйскага флоту, без якога ён ператвараецца ў груду металалому.

Ды проста зірніце на карту і падумайце, што стане з Калінінградскай вобласцю, калі Сувалкскі менш за 100 км калідор ператварыцца ў Беларускую даўжыню амаль у 700 км. (з улікам, што Балтыйскае мора стала ўнутраным басейнам НАТА), і Вам стане зразумела, што Расія да апошняга будзе трымаць гэты еўрапейскі балкон з працягласцю межаў у 2400 км уздоўж недружалюбных Расіі краін і блізкасцю сталіц суседзяў на адлегласці аднадзённага танкавага кідка.

Гэта яшчэ нават не разглядаючы пытанне, што пры схлопывании гэтага «гаўбца» да 1200 км. межаў з расеяй да масквы застаецца ўсяго 450 км, а вось Варшава і Вільня становяцца практычна недасягальнымі.

Але калі адысці ад ваеннай стратэгіі, то аўтары не адказалі на галоўнае пытанне, дзе ў гэты момант знаходзіцца лукашэнка, яго набліжаныя, і галоўнае – куды ў гэты момант прапалі ці чым занятыя ўсе гэтыя СОБРы, АМАПы, СТСТ і ССА і ўсе астатнія, у каго рукі ў крыві, і для каго захаванне рэжыму ў любым выглядзе пытанне фізічнага выжывання? І як доўга прабудуць на волі, а то і ў жывых, тыя прадстаўнікі “беларускай наменклатуры”, якімі “робяцца спробы ўступіць у перамовы з краінамі Захаду і дэмакратычнымі сіламі для зняцця санкцый і аднаўлення адносін”.

Вышэйсказанае пацвярджае, што разглядаць далей гэты сцэнар проста няма сэнсу.

Сцэнар 2. Перамены пад унутраным ціскам грамадства

Кароткі змест:

У расіі змяняецца ўлада ў выніку паражэння ў вайне, і ёй не да Беларусі. У Беларусі пагаршаецца сацыяльна-эканамічнае становішча. Пачынаецца забастоўка, пратэсты, лукашэнка арыштаваны пратэстоўцамі або збег з краіны. Ствараецца ўрад пераходнага перыяду, пачынаюцца дэмакратычныя перамены.

Гэты сцэнар не менш цікавы першага, і не менш абсурдны. На сённяшні дзень складана казаць, якога роду павінна быць паражэнне ў вайне, каб расія апынулася на парозе паўтарэння падзей 1905 ці 1917 гадоў, але адно можна сказаць з упэўненасцю, што няма ніводнай агляднай палітычнай сілы, здольнай узначаліць такія рэвалюцыйныя працэсы.

А вось тое, што на змену пуціну, хутчэй за ўсё, прыйдзе патрушаў ці нехта іншы з «ястрабаў», больш чым рэальна. Што немінуча прывядзе да ўзмацнення жорсткасці рэжыму і, адпаведна, рэпрэсій супраць іншадумства, як мінімум узроўню беларускіх. Ваеннае пытанне для іх становіцца яшчэ больш значным і паднесці Беларусь як перамогу стане асноўнай задачай з захаваннем або, хутчэй за ўсё, павелічэннем усёй групоўкі войскаў у Беларусі, або поўным яе паглынаннем, але ў любым выпадку, памяншэннем яе суверэнітэту.

Акрамя таго, эканоміка Беларусі загружана ваеннымі заказамі Расіі і дакладна не збіраецца абрынуцца. Складана нават выказаць здагадку, што падштурхне яе абрынуцца ў сучасных рэаліях.

У дадатак да таго, калі лідэрам дэмакратычных сіл, прафсаюзнага і працоўнага руху не ўдалося арганізаваць забастоўку ў 2020-м годзе, на ўздыме пратэстных настрояў, то як яны збіраюцца гэта зрабіць цяпер, на піку рэпрэсій і адсутнасці найбольш палітычна актыўных лідэраў.

Тое ж пытанне, хто выйдзе на пратэст, хто і як яго ўзначаліць і як пратэстуючыя захопяць рэзідэнцыю прэзідэнта, іншыя аб’екты крытычнай інфраструктуры, а галоўнае, чаму Лукашэнка пасля гэтага павінен уцякаць.

Ну і вядома ж, па-ранейшаму застаецца актуальным пытанне са Сцэнарыя 1 – куды ў гэты момант прапалі ці чым занятыя ўсе гэтыя СОБРы, АМАПы, СТСТ і ССА і ўсе астатнія, у каго рукі ў крыві і для каго захаванне рэжыму ў любым выглядзе пытанне фізічнага выжывання?

Вядома, байцы беларускіх падраздзяленняў, якія вярнуліся з вайны ва Украіне, высока матываваныя і ўжо абстраляныя хлопцы, але колькі іх — 50, 100 ці 150? Колькі з іх гатовы вярнуцца ў Беларусь, як вярнуцца, дзе возьмуць зброю, бо ўкраінскія ўлады ўжо не раз заяўлялі, што лукашэнка – унутраная праблема Беларусі, умешвацца яны не будуць і са зброяй нікога не прапусцяць.

А ў Беларусі толькі ўнутраных войскаў не менш за 12 тысяч, плюс астатнія падраздзяленні МУС, усяго каля 80 — 100 тысяч узброеных, у тым ліку і цяжкімі відамі ўзбраення, верталётамі супрацоўнікаў. Неяк неверагодна, нават з вялікімі допускамі.

Сцэнар 3. Паступовая трансфармацыя рэжыму

Кароткі змест:

Па нейкай прычыне лукашэнка перастае выконваць абавязкі Прэзідэнта. Расія аслабла ад вайны, новы прэзідэнт з асяроддзя наменклатуры вырашае нармалізаваць адносіны з Захадам, ЕС і Украінай. Пачынаецца дээскалацыя, дэмакратызацыя грамадства.

Усё пачынаецца з фразы: “па якой-небудзь прычыне А.Лукашэнка перастае выконваць абавязкі Прэзідэнта”. Уся гісторыя яго праўлення кажа аб тым, што для яго кіраваць – значыць дыхаць і жыць, ён сам казаў, што з кабінета яго вынясуць толькі наперад нагамі.

Пра расію паўтарацца не будзем, вышэй усё сказана!

Новым прэзідэнтам становіцца наменклатуршчык, які не мае негатыўнага багажу злачынстваў, учыненых А.Лукашэнкам. Вы верыце, што такі ёсць? Дапусцім, што такога знайшлі. Але як ён становіцца Прэзідэнтам? Якія сілы яго падтрымліваюць, высоўваюць, на каго ён абапіраецца? Якім чынам ён спыняе рэпрэсіі і выпускае палітвязняў? Ён садзіць на іх месца начальнікаў турмаў, усіх тых, хто катаваў зняволеных усе гэтыя гады, усіх у каго рукі ў крыві? Мы сабе ўявіць гэта не можам. І зноў тое самае пытаньне, дзе ў гэты момант сам лукашэнка, дзе ўсе гэтыя АМАПы, СОБРы і далей па сьпісе? Проста сядзяць і чакаюць, калі прыйдуць за імі?

Сцэнар 4. Перамены пад знешнім ціскам

Кароткі змест:

Армія лукашэнкі ўступае ў вайну на баку расіі. Армія Украіны пераходзіць мяжу разам з беларускімі добраахвотнікамі і захоплівае ўладу ў Беларусі. Ствараецца часовы ўрад, пачынаюцца дэмакратычныя пераўтварэнні.

Тут усё проста. Армія, якая не ўступіла ў вайну на піку рускага поспеху, калі рэальна здавалася, што «Кіеў за 3 дні» раптам уступіць у вайну, калі фронт стаіць на месцы і ў месяц перамолваецца байцоў больш, чым усе беларускія баяздольныя падраздзяленні разам узятыя.

Прывядзем матэматычныя выкладкі, якія пацвярджаюць абсурднасць гэтых высноў. Усе ўзброеныя сілы Рэспублікі Беларусь маюць на сёння асабісты склад прыкладна 50 000 чалавек, г.зн. каля 3-4 дывізій штата ваеннага часу, рэзерв арміі ацэньваецца яшчэ ў 250-300 тыс. чалавек, значыць, калі ўявіць сабе неверагоднае, што нейкім чынам іх усіх удалося скрытна адмабілізаваць, узброіць, правесці баявое зладжванне і г.д.

Беларусь будзе валодаць прыкладна 25 дывізіямі, укамплектаванымі па штатах ваеннага часу. Паласа абароны дывізіі – 8-12 км. па фронце пры, прыкладна 3-4 км у глыбіню. Але мы маем мяжу з Украінай 1084 км, г.зн. больш за 43 км абароны пры ўмове, што ўсе войскі Беларусі – гэта сілы спецыяльных аперацый, танкавыя або мотастралковыя, т.я. усе астатнія па вызначэнні знаходзяцца ў зоне 2-3 эшалона, або ўвогуле ў тыле. І так, 2-га і 3-га эшалона няма ўвогуле. Але вайна мяркуе, што пры нападзе трэба наступаць, а шырыня наступу дывізіі – да 20-30 км., пры гэтым зона прарыву не перавышае 2-4 км.

У такі прарыў трэба ўвесь час уводзіць свежыя падраздзяленні і пашыраць зону прарыву, умацоўваючы яе падставу, а інакш немінучы кацёл са ўсімі вынікаючымі наступствамі, а лінію дзяржмяжы трэба трымаць пад сталым кантролем, інакш усё роўна можна патрапіць у кацёл, толькі з шырэйшым ахопам. Але вы ж памятаеце, 2-га і 3-га эшалона войскаў няма, фронт абароны расцягнуты ў 4 разы (нават пры ўмове, што ўсе ўзброеныя сілы выстраіліся ўздоўж мяжы).

Хтосьці вядома спытае пра дапамогу расіі, доўгая існай лініі фронту ва Ўкраіне каля 2 000 км пры прыкладна 1200 км актыўнага судотыку, рускія трымаюць тамака каля 420 тыс. чалавек асабовага складу і не могуць дамагчыся стратэгічнага поспеху, які папаўняецца рэзерву хапае толькі на перакрыцце ўзроўня страт, г.зн. разлічваць асабліва не даводзіцца.

А мы палічылі, што Беларусь мабілізавала ўсіх! Рэзерваў няма, палітычная сітуацыя нестабільная, у краіне рэпрэсіі. Увогуле – план для самагубцаў у такой сітуацыі рыхтаваць напад.

Яшчэ больш вясёлым выглядае план, калі гэта ўсё ж такі адбылося, што Украіна ўсіх разбіла і заняла Мінск. Па-першае, адкуль столькі сіл ва Ўкраіны (калі стрымаць і разбіць яны здольныя, то наступаць, не сёння і нават не заўтра). Тут ужо Расія знойдзе ў сабе сілы нешта выставіць ім на сустрэчу, усё ж з Беларусі да Масквы рукой падаць, ды і базы рускія зноў жа, а тут ужо і Украіне такі расцягнуты фронт, ды на чужой зямлі, не пацягнуць.

Падагульняючы – сцэнар самы не рэалізуемы!